SMA tip 1 Erken Tanı ve Belirtiler SMA tip 2 erken dönem belirtileri
Signs of SMA

SMA'lı bebekler için hızlı tanı hayati önem taşır. Bunun nedeni, tedaviden önce meydana gelen herhangi bir alt motor nöron hasarının geri dönüşsüz olmasıdır4,5

SMA NEDİR?

SMA alt motor nöron dejenerasyonu ve kas zayıflığı ile karakterize nadir görülen, ilerleyici, kalıtımsal bir monogenik hastalıktır6–10

Tedavi uygulanmadığında SMA, kistik fibrozdan sonra en yaygın ölümcül otozomal resesif bozukluktur11

SMA terapötik müdahale olmadığında bebek mortalitesinin önde gelen genetik nedeni olmaya devam etmektedir5,10

SMA 10.000 – 12.000 canlı doğumdan yaklaşık birini etkiler ve herhangi bir ırkta veya cinsiyette meydana gelebilir6,12

58 kişiden 1'inden daha fazlası hastalık mutasyonu taşıyıcısıdır13

SMA genelde çeşitli şiddetlerde görülen 4 fenotipte (Tip 1–4) sınıflandırılır. SMA Tip 1 ve 2 doğumla 18 ay arasında başlayan en şiddetli ve yaygın formlardır3,5,10

...
...

SMA NEDENİ

SMA sağkalım motor nöron 1 (SMN1) geninin eksik veya disfonksiyonel olmasından kaynaklanır14–18

SMA sağkalım motor nöron 1 (SMN1) geninin eksik veya disfonksiyonel olmasından kaynaklanır14–17

Vücutta yedek bir gen vardır (SMN2) ancak bu yalnızca küçük miktarda fonksiyonel SMN proteini üretebilir ve bu, motor nöronun sağkalımı ve fonksiyonu için yetersizdir6,14,15,17,18

Farkı görmek için tıklayın

Etkilenmemiş birey:

  • SMN proteini nöronal sağkalım ve nöromüsküler bileşke oluşumu açısından kritik öneme sahiptir15

  • SMN1, SMN proteinini kodlayan birincil gendir ve SMN2 yedek gendir15,19

Fonksiyonel SMN proteini

Fonksiyonel olmayan SMN proteini

Fonksiyonel SMN proteini

Fonksiyonel olmayan SMN proteini

Etkilenmiş birey:

  • SMN1 geni yoktur veya disfonksiyon gösterir14–17

  • SMN2 tek başına yeterli SMN proteini üretemez6,14,15,18

  • SMN proteini eksikliği SMA'da geri dönüşsüz nöronal dejenerasyona ve kas fonksiyonu kaybına neden olur5,14,15

Fonksiyonel SMN proteini

Fonksiyonel olmayan SMN proteini

Fonksiyonel SMN proteini

Fonksiyonel olmayan SMN proteini

NÖRONAL KAYBIN DURDURULMASI

SMA'da motor nöronların kaybı geri dönüşsüzdür4,5

Yaş aralığını seçin:

Hastalığın ilerlemesi

SMA Tip 1'li tedavi uygulanmamış hastaların %90'ından fazlası hayatta kalmayacak veya 2 yaşına gelinene kadar kalıcı solunum cihazı desteğine ihtiyaç duyacaktır20

SMA Tip 1 tanısındaki her gecikme alt motor nöron sağkalımını tehlikeye atabilir,4 ve doğrudan nöromüsküler fonksiyonu etkiler21

Hastalıktaki ilerlemeyi durdurmak veya geciktirmek ve hastanın mümkün olan en iyi bakıma erişmesini sağlamak açısından hızlı bir şekilde yönlendirme yapmanız kritik öneme sahiptir4,10,22

0-6 aylık bebekte SMA tip 1 hastalığın ilerlemesi 0-6 aylık bebekte SMA tip 1 hastalığın ilerlemesi

PNCR: SMA Tip 1 sağkalım oranları*

NeuroNext: SMA Tip 1 sağkalım oranları*

PNCR, Pediatrik Nöromüsküler Klinik Araştırma

*PNCR için olaysız sağkalım = ölüm yok ve akut geri dönüşsüz hastalık yokken, 14 gün süreyle ≥16 saat/gün sürekli solunum cihazı desteği ihtiyacı yoktur;20 n=23 (2 adet SMN2 kopyası olan Tip 1 hastaları). NeuroNext için sağkalım = ölüm yok veya entübasyon yok; n=2021

Uyarlandığı yayın: Anderton RS ve Mastaglia FL. 201515, Finkel RS. 201324, Finkel RS, ve ark. 201420 ve Kolb SJ, ve ark. 201721

Hastalığın ilerlemesi

SMA Tip 2 (hastalık başlangıcı 6–18 aylık yaş aralığında) tanısı konulan hastalar olasılıkla yaşamın ilk yıllarında motor aşamalara erişebilirken, uzun dönemli takipte tüm hastaların motor aşamalara erişiminin bariz ve ilerleyici olarak düştüğü görülecektir8

SMA tanısındaki her gecikme alt motor nöron sağkalımını tehlikeye atabilir,4 ve doğrudan nöromüsküler fonksiyonu etkiler4,10,22

Hastalıktağın ilerlemesini durdurmak veya geciktirmek ve hastanın mümkün olan en iyi bakıma erişmesini sağlamak açısından hızlı bir şekilde yönlendirme yapmanız kritik öneme sahiptir4,10,22

6-18 aylık bebeklerde SMA tip 2 hastalığın ilerlemesi 6-18 aylık bebeklerde SMA tip 2 hastalığın ilerlemesi

TIMPSI: Average Test of Infant Motor Performance Screening Items

Uyarlandığı yayın: Kolb SJ, ve ark. 2017

ERKEN TANININ ÖNEMİ

Tedaviden önce meydana gelen hasar geri dönüşsüz olduğundan SMA'nın hızlı tanısı kritik öneme sahiptir4,5

SMA'nın hızlı tanısı şu açıdan kritik öneme sahiptir:25–27

  • Optimal terapötik müdahale ve yönetim stratejilerine başlayın

  • Hastaların ve bakıcılarının yaşadığı stresi ve yükü azaltın

Araştırmalar erken müdahalenin SMA'da en çok faydayı sağladığına işaret etmektedir10,22,28

0-6 aylık bebekte SMA tanı süreci

Uyarlandığı yayın: Serra-Juhe C ve Tizzano EF, 201919

Erkenden müdahalede bulunulması SMA İLE İLİŞKİLİ GERİ dönüşsüz hasarı SINIRLANDIRABİLİR4,5,10,29

Referanslar

Referanslar
  • 1. Kolb SJ ve Kissel JT. Neurol Clin. 2015;33(4):831–46.
  • 2. Prior TW, Leach ME, Finanger E. Spinal Müsküler Atrof. 2000 Feb 24 [Güncelleme: 14 Kasım 2019]. Yayın: Adam MP, Ardinger HH, Pagon RA, ve ark., editörler. GeneReviews® [Internet]. Seattle (WA): University of Washington, Seattle; 1993–2020.
  • 3. Wang CH, ve ark. J Child Neurol. 2007;22(8):1027–49.
  • 4. Govoni A, ve ark. Mol Neurobiol. 2018;55(8):6307–18.
  • 5. Glascock J, ve ark. J Neuromuscul Dis. 2018;5(2):145–58.
  • 6. Verhaart IEC, ve ark. Orphanet J Rare Dis. 2017;12:124.
  • 7. Richter T, ve ark. Value Health. 2015;18(6):906–14.
  • 8. Mercuri E, ve ark. Neurol. 2019;93(13):e1241–7.
  • 9. Mercuri E, ve ark. Orphanet J Rare Dis. 2020;15(1):84.
  • 10. Schorling DC, ve ark. J Neuromusc Dis. 2020;7:1–13.
  • 11. D’Amico A, ve ark. Orphanet J Rare Dis. 2011;6:71.
  • 12. Cure SMA (2019). SMA Hakkında. Şurada mevcuttur: https://www.curesma.org/about-sma/. Erişim tarihi: Kasım 2020.
  • 13. Verhaart IEC, ve ark. Ek dosya 2: Tablo S1. Genel özet SMA taşıyıcıları sıklığı. Verhaart IEC’ye ek materyal, ve ark. Orphanet J Rare Dis. 2017;12:124. Şurada mevcuttur: https://ojrd.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13023-017-0671-8. Erişim tarihi: Kasım 2020.
  • 14. Coovert DD, ve ark. Hum Mol Genet. 1997;6(8):1205–14.
  • 15. Anderton RS ve Mastaglia FL. Expert Rev Neurother. 2015;15:895–908.
  • 16. Lefebvre S, ve ark. Cell. 1995;80:155–65.
  • 17. Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) (2020a). Genetik ana sayfa referansı. Genetik hastalıkları anlama kılavuzunuz. SMN1 geni. Şurada mevcuttur: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/SMN1. Erişim tarihi: Kasım 2020.
  • 18. NIH (2020b). Genetik ana sayfa referansı. Genetik hastalıkları anlama kılavuzunuz. SMN2 geni. Şurada mevcuttur: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/SMN2. Erişim tarihi: Kasım 2020.
  • 19. Serra-Juhe C ve Tizzano EF. Eur J Human Genet. 2019;27(12):1774–82.
  • 20. Finkel RS, ve ark. Neurology. 2014;83(9):810–7.
  • 21. Kolb SJ, ve ark. Ann Neurol. 2017;82(6):883–91.
  • 22. Kirschner J, ve ark. Eur J Paediatr Neurol. 2020 Jul 9:S1090–3798(20)30142–2. Bası öncesinde internette yayınlanmıştır.
  • 23. Swoboda KJ, ve ark. Ann Neurol. 2005;57(5):704–12.
  • 24. Finkel RS. Neuromuscul Disord. 2013;23(2):112–5.
  • 25. Qian Y, ve ark. BMC Neurology. 2015;15:217.
  • 26. Mammas IN ve Spandidos DA. Exp Ther Med. 2018;15:3673–9.
  • 27. Lurio JG, ve ark. Am Fam Physician. 2015;91(1):38–44.
  • 28. Waldrop MA ve Elsheikh BH. Neurol Clin. 2020;38(3):505–18.
  • 29. Lowes LP, ve ark. Pediatr Neurol. 2019;98:39–45.